S. Bernardi Abbatis De Laude Novae Militiae ad Milites Templi Liber. Caput 1.

1. Novum militiae genus ortum nuper auditur in terris, et in illa regione, quam olim in carne praesens visitavit Oriens ex alto: ut unde tunc in fortitudine manus suae tenebrarum principes exturbavit, inde et modo ipsorum satellites, filios diffidentiae, in manu fortium suorum dissipatos exterminet, faciens etiam nunc redemptionem plebis suae, et rursum erigens cornu salutis nobis in domo David pueri sui. Novum, inquam, militiae genus, et saeculis inexpertum: qua gemino pariter conflictu infatigabiliter decertatur, tum adversus carnem et sanguinem, tum contra spiritualia nequitiae in coelestibus. Et quidem ubi solis viribus corporis corporeo fortiter hosti resistitur, id quidem ego tam non judico mirum, quam nec rarum existimo. Sed et quando animi virtute vitiis sive daemoniis bellum indicitur, ne hoc quidem mirabile, etsi laudabile dixerim, cum plenus monachis cernatur mundus. Caeterum cum uterque homo suo quisque gladio potenter accingitur, suo cingulo nobiliter insignitur; quis hoc non aestimet omni admiratione dignissimum, quod adeo liquet esse insolitum? Impavidus profecto miles, et omni ex parte securus, qui ut corpus ferri, sic animum fidei lorica induitur. Utrisque nimirum munitus armis, nec daemonem timet, nec hominem. Nec vero mortem formidat, qui mori desiderat. Quid enim vel vivens, vel moriens metuat, cui vivere Christus est, et mori lucrum? Stat quidem fidenter libenterque pro Christo; sed magis cupit dissolvi, et esse cum Christo: hoc enim melius. Securi igitur procedite, milites, et intrepido animo inimicos crucis Christi propellite, certi quia neque mors, neque vita poterunt vos separare a charitate Dei, quae est in Christo Jesu; illud sane vobiscum in omni periculo replicantes: Sive vivimus, sive morimur, Domini sumus (Rom. XIV, 8). Quam gloriosi revertuntur victores de praelio! quam beati moriuntur martyres in praelio! Gaude, fortis athleta, si vivis et vincis in Domino: sed magis exsulta et gloriare, si moreris et jungeris Domino. Vita quidem fructuosa, et victoria gloriosa: sed utrique mors sacra jure praeponitur. Nam si beati qui in Domino moriuntur, num multo magis qui pro Domino moriuntur?

Novum militiae genus ortum nuper auditur in terris, et in illa regione, quam olim in carne praesens visitavit Oriens ex alto: ut unde tunc in fortitudine manus suae tenebrarum principes exturbavit, inde et modo ipsorum satellites, filios diffidentiae, in manu fortium suorum dissipatos exterminet, faciens etiam nunc redemptionem plebis suae, et rursum erigens cornu salutis nobis in domo David pueri sui.

• praesens = in persona
• Oriens ex alto ~ Всевышний
• in fortitudine (Abl.) manus suae (Gen.) = with the strength of his arm
• in manu fortium suorum dissipatos exterminet: fortium suorum apparently refers to Nova Militia

Novum, inquam, militiae genus, et saeculis inexpertum: qua gemino pariter conflictu infatigabiliter decertatur, tum adversus carnem et sanguinem, tum contra spiritualia nequitiae in coelestibus.

• inexpertum = 2. non sperimentato, non saggiato, inconsueto
• qua (Abl. Fem.): refers to militia
• decertatur: "it is fought" (by militia)
• decerto = combattere, dar battaglia

Et quidem ubi solis viribus corporis corporeo fortiter hosti resistitur, id quidem ego tam non judico mirum, quam nec rarum existimo.

• ubi solis viribus corporis corporeo fortiter hosti resistitur ~ ubi (solis viribus corporis)=Abl. fortiter (corporeo hosti)=Dat. resistitur
• resisto + Dat.

Sed et quando animi virtute vitiis sive daemoniis bellum indicitur, ne hoc quidem mirabile, etsi laudabile dixerim, cum plenus monachis cernatur mundus. 

• indicitur <-- indico 2 = indire, annunciare
bellum indicere = dichiarare guerra
• ne hoc quidem mirabile, etsi laudabile dixerim = this I'd not say a wonder, even if laudable
• cum plenus monachis cernatur mundus = as the world is (seen) full of monks (the world being perceived full of monks)
• plenus + Abl. = full of

Caeterum cum uterque homo suo quisque gladio potenter accingitur, suo cingulo nobiliter insignitur; quis hoc non aestimet omni admiratione dignissimum, quod adeo liquet esse insolitum?

• caeterum = ceterum, avv. = comunque, ma
• uterque = ognuno dei due, ciascuno dei due tutti e due
• cum uterque homo suo quisque gladio potenter accingitur = when each of these two (above mentioned) men (uterque), each of them (quisque) ... Using both uterque and quisque is a pleonasm.
• The translation of Conrad Greenia "But when the one sees a man powerfully girding himself with both swords and nobly marking his belt" is erroneous
• Similarly, another (anonymous) translation into French is wrong: "un même homme pendre avec courage sa double épée à son côté et ceindre noblement ses flancs de son double baudrier à la fois"
• liquet = è chiaro

Impavidus profecto miles, et omni ex parte securus, qui ut corpus ferri, sic animum fidei lorica induitur.

• impavidus = fearless, intrepid
• lorica = corazza di cuoio o metallo
• qui (Nom.) qui ut corpus (Acc.) ferri (Gen.) animum (Acc.) lorica (Abl.) induitur
• OLD: (pass. in middle sense, w. acc. of thing put on; usu. only in past pple, exc. in poets): vestrem fratris induitur (Q. Curtius Rufus)
• Est autem calix modulus aeneus, qui rivo vel castello induitur ... = The calix, now, is a bronze ajutage, inserted into a conduit or reservoir ... (Frontinus)
• nunc arma habitumque Dianae induitur = Now she dons Diana’s arms and dress (Claudian)
• protinus induitur faciem cultumque Dianae = Straightway he put on the features and dress of Diana (Ovid)

Utrisque nimirum munitus armis, nec daemonem timet, nec hominem.

• numirum = sicuramente

Nec vero mortem formidat, qui mori desiderat.

Quid enim vel vivens, vel moriens metuat, cui vivere Christus est, et mori lucrum?

Stat quidem fidenter libenterque pro Christo; sed magis cupit dissolvi, et esse cum Christo: hoc enim melius.

Securi igitur procedite, milites, et intrepido animo inimicos crucis Christi propellite, certi quia neque mors, neque vita poterunt vos separare a charitate Dei, quae est in Christo Jesu; illud sane vobiscum in omni periculo replicantes: Sive vivimus, sive morimur, Domini sumus (Rom. XIV, 8).

• charitate <-- caritas = amore
• (vos, milites) securi procedite, illud sane vobiscus in omni periculo replicantes: ...
• replico = ripercorrere col pensiero, ripensare a

Quam gloriosi revertuntur victores de praelio! quam beati moriuntur martyres in praelio!

• praelium = proelium

Gaude, fortis athleta, si vivis et vincis in Domino: sed magis exsulta et gloriare, si moreris et jungeris Domino. 

Vita quidem fructuosa, et victoria gloriosa: sed utrique mors sacra jure praeponitur.

• victoria gloriosa: Nom. or Abl.?
• productive life and glorious victory
• productive life (made such) by glorious victory
• praepono = assegnare o incaricare di

Nam si beati qui in Domino moriuntur, num multo magis qui pro Domino moriuntur?